ÿþ<html> <head> <title>Gimnazjum i Liceum OgólnoksztaBcce im. Matki Jadwigi Borzckiej w Poznaniu</title> <script type="text/javascript" src="../java.js"></script> <style> * {font-size: 10pt; font-family: Verdana } P {text-align: justify; text-indent: 11pt; margin-left: 50; margin-right: 50} P:first-letter {font-size: 115%;} H1 {font-size: 18pt; font-family: Verdana; font-style: normal; color: #ffffff; text-align: center;} A:link {font-size: 11pt; font-family: Verdana; font-style: normal; font-weight: bold; color: #dff280; text-decoration: underline} A:visited {font-size: 11pt; font-family: Verdana; font-style: normal; font-weight: bold; color: #dff280; text-decoration: underline} A:hover {font-size: 11pt; font-family: Verdana; font-style: normal; font-weight: bold; color: #dff280; text-decoration: underline} </style> </head> <body bgcolor="4ccd4c"> <table border=0><tr><td valign=top><br><br><br><a href="../inne.html"><img src="miniatury/inne_wy.gif" border=0 onMouseOver="this.src='miniatury/inne_wci.gif'" onMouseOut="this.src='miniatury/inne_wy.gif'"></a><br><br><a href="uchwala.html"><img src="miniatury/uchwala_wy.gif" border=0 onMouseOver="this.src='miniatury/uchwala_wci.gif'" onMouseOut="this.src='miniatury/uchwala_wy.gif'"></a><br><br><a href="sentencje.html"><img src="miniatury/sentencje_wy.gif" border=0 onMouseOver="this.src='miniatury/sentencje_wci.gif'" onMouseOut="this.src='miniatury/sentencje_wy.gif'"></a></td><td><a name="Start"><h1>Rok 2011 Rokiem Marii SkBodowskiej-Curie</h1></a> <center><a href="javascript:imagePopup('duze/yc2011.jpg',435,615)"><image src="miniatury/image003.jpg" border=0></a></center> <p>3 grudnia 2010r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjB uchwaB w sprawie ustanowienia roku 2011 Rokiem Marii SkBodowskiej-Curie. Maria SkBodowska-Curie, to jedyna kobieta, która dwukrotnie otrzymaBa Nagrod Nobla w dwóch ró|nych dziedzinach naukowych. 100 lat po przyznaniu jej po raz drugi tego presti|owego trofeum, rok 2011 obchodzimy jako Rok Marii SkBodowskiej-Curie.</p> <p><a href="http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Plik:Maison_natale_de_Marie_Curie.JPG&filetimestamp=20060428131628"><img src="miniatury/image005.jpg" border=0 align=right vspace=10 hspace=10 alt="Muzeum Marii SkBodowskiej-Curie przy ul. Freta 16 w Warszawie, miejsce urodzenia M. SkBodowskiej"></a> Maria SkBodowska urodziBa si 7 listopada 1867 roku w Warszawie, jako pite dziecko w znanej rodzinie nauczycielskiej, wywodzcej si z drobnej szlachty. Ojciec Marii, WBadysBaw SkBodowski, byB nauczycielem matematyki i fizyki oraz dyrektorem kolejno dwóch warszawskich gimnazjów mskich; prowadziB równie| w domu stancj dla chBopców. Matka za[, BronisBawa Boguska, byBa dyrektork presti|owej warszawskiej pensji dla dziewczt z dobrych domów. ChorowaBa na gruzlic i zmarBa, gdy Maria miaBa 11 lat. Ojciec byB ateist, matka za[ gBboko wierzc katoliczk. </p> <p>W wieku 10 lat Maria SkBodowska rozpoczBa nauk na pensji dla dziewczt, któr wcze[niej prowadziBa jej matka, gdy byBa jeszcze zdrowa; nastpnie ksztaBciBa si w gimnazjum dla dziewczt, które ukoDczyBa 12 czerwca 1882 r. otrzymujc zBoty medal. Kolejny rok spdziBa do[ beztrosko na wsi u ziemiaDskiej rodziny jej ojca, a nastpnie przy boku ojca w Warszawie, gdzie trudniBa si okazjonalnym udzielaniem korepetycji. W tym czasie zawarBa ze swoj starsz siostr BronisBaw umow, |e bdzie j wspiera finansowo w trakcie jej studiów medycznych w Pary|u, w zamian za podobne wsparcie za 2 lata. W zwizku z tym zostaBa guwernantk najpierw w prawniczej rodzinie z Krakowa, a nastpnie u ziemiaDskiej rodziny {órawskich, krewnych jej ojca, z któr to rodzin zwizaBa si na 2 lata. </p> <p><image src="miniatury/image008.jpg" align=left vspace=10 hspace=10 ><br>W trakcie pracy u rodziny {órawskich zakochaBa si z wzajemno[ci w Kazimierzu {órawskim, przyszBym wybitnym matematyku, jednak jego rodzice stanowczo odrzucili pomysB [lubu ich syna z ubog krewn, a sam Kazimierz nie potrafiB si im przeciwstawi, co skoDczyBo si dla Marii SkBodowskiej utrat pracy. Kolejny rok Maria spdziBa w Sopocie, gdzie znalazBa prac u rodziny Fuchsów, stale wspierajc finansowo siostr BronisBaw.</p> <p>Na pocztku 1890 roku, zgodnie z wcze[niejsz umow, siostra Marii BronisBawa, która kilka miesicy wcze[niej po[lubiBa Kazimierza DBuskiego, zaprosiBa j do swojego paryskiego mieszkania. Wreszcie w pazdzierniku 1891 roku, po ustawicznych naleganiach siostry, dwudziesto cztero letnia Maria zdecydowaBa si na wyjazd do Francji by rozpocz studia na Sorbonie. Jako pierwsza kobieta w historii Sorbony zdaBa egzaminy wstpne na wydziaB fizyki i chemii. W Pary|u Maria SkBodowska w dzieD studiowaBa, a wieczorami pracowaBa jako korepetytorka, z trudem zarabiajc na utrzymanie. W 1893 r. uzyskaBa licencjat z fizyki i zaczBa pracowa jako laborantka w przemysBowym laboratorium zakBadów Lippmana. W tym czasie dalej studiowaBa na Sorbonie, uzyskujc drugi licencjat z matematyki w 1894 roku.</p><p> Równie| w 1894 roku poznaBa swojego przyszBego m|a, francuskiego fizyka Pierre'a Curie, który byB w tym czasie doktorantem w laboratorium Becquerela. Po uzyskaniu doktoratu przez Pierre'a Curie, Maria SkBodowska po[lubiBa go w 1895 roku. Dwa lata pózniej przyszBa na [wiat ich pierwsza córka Irène.</p> <p><image src="miniatury/image010.jpg" align=right vspace=10 hspace=10>Pierre Curie zarekomendowaB Mari Becquerelowi, który zaproponowaB jej podjcie studiów doktoranckich pod jego opiek. Becquerel zaoferowaB jej pozornie maBo atrakcyjny i pracochBonny temat zbadania, dlaczego radioaktywno[ niektórych rodzajów rudy uranowej jest znacznie wy|sza, ni| wynikaBoby to z udziaBu w niej czystego uranu.</p><p> Maria SkBodowska-Curie, pocztkowo z pomoc robicego licencjat mBodego chemika André-Louisa Debierne'a, rozpoczBa |mudn prac rozdzielania rudy uranowej na pojedyncze zwizki chemiczne i poszukiwanie zwizku powodujcego jej wysok radioaktywno[. Do zespoBu tego doBczyB pózniej Pierre Curie. Badania te po czterech latach doprowadziBy do wyodrbnienia dwóch pierwiastków promieniotwórczych: najpierw polonu, nastpnie du|o bardziej radioaktywnego radu, a tak|e do wyja[nienia prawdopodobnych przyczyn zjawiska radioaktywno[ci jako efektu rozpadu jder atomowych. Za badania nad promieniotwórczo[ci Maria i Pierre Curie wspólnie z Henri Becquerelem otrzymali w 1903 roku Nagrod Nobla w dziedzinie fizyki. W tym samym roku Maria SkBodowska-Curie jako pierwsza kobieta w historii otrzymaBa stopieD doktora fizyki.</p> <p><img src="miniatury/image013.jpg" align=left vspace=10 hspace=10><br>Po otrzymaniu Nagrody Nobla Maria i Pierre Curie stali si nagle bardzo sBawni. Pierre'owi Curie wBadze Sorbony przyznaBy stanowisko profesora i zezwoliBy na zaBo|enie wBasnego laboratorium, w którym Maria zostaBa kierownikiem badaD. W 1904 roku przyszBa na [wiat druga córka paDstwa Curie - Eve. Niestety szcz[cie rodzinne nie trwaBo dBugo, bo w 1906 roku Pierre Curie zginB tragiczn [mierci w wypadku. Marii SkBodowskiej-Curie powierzono objcie po m|u Katedry Fizyki na Sorbonie. </p><p> Samodzielnie kontynuowane przez Mari badania naukowe, doprowadziBy j do otrzymania metalicznego radu. OpracowaBa tak|e metody dokBadnego pomiaru aktywno[ci promieniotwórczej preparatów radu oraz wydzielania i oczyszczania pierwiastków promieniotwórczych. </p><p>W 1911 roku uczona po raz drugi otrzymaBa Nagrod Nobla, tym razem w dziedzinie chemii za odkrycie nowych pierwiastków: polonu i radu oraz za wydzielenie czystego radu. Dziki tej drugiej nagrodzie przekonaBa rzd Francji do przeznaczenia [rodków na budow prywatnego Instytutu Radowego  Institut du radium (obecnie Institut Curie), który zostaB wzniesiony w 1914 r. i w którym prowadzono badania z zakresu chemii, fizyki i medycyny. </p> <p><img src="miniatury/image017.jpg" align=right vspace=10 hspace=10><br>Podczas I wojny [wiatowej Maria SkBodowska-Curie organizowaBa ruchome stacje rentgenowskie, szkoliBa personel medyczny jak wykonywa prze[wietlenia. Po wojnie uczona nadal szefowaBa Instytutowi Radowemu w Pary|u i jednocze[nie jezdziBa po [wiecie, gdzie pomagaBa poprzez swoj fundacj zakBada medyczne instytuty leczenia chorób nowotworowych. W 1932 r. z pomoc Prezydenta RP Ignacego Mo[cickiego jeden z pierwszych takich instytutów zostaB zaBo|ony w Warszawie (obecnie Centrum Onkologii  Instytut im. Marii SkBodowskiej-Curie w Warszawie). Jego pierwszym szefem zostaBa siostra Marii SkBodowskiej-Curie, BronisBawa. Maria ofiarowaBa nowej placówce gram radu, bdcy jej wBasno[ci. ByB on podstaw rozpoczcia dziaBalno[ci Instytutu. Badania nad radioaktywno[ci, prowadzone bez peBnej wiedzy o niezbdnych [rodkach ostro|no[ci, zrujnowaBy zdrowie Marii SkBodowskiej-Curie. Polska uczona zmarBa 4 lipca 1934 roku w alpejskiej klinice Sancellemoz w Passy na biaBaczk, spowodowan najprawdopodobniej wysokimi dawkami promieniowania pochBonitymi podczas badaD nad promieniotwórczo[ci. ZostaBa pochowana w Scaux. W uznaniu zasBug uczona zostaBa odznaczona Legi Honorow, a w 1995 roku prochy Marii i Pierre'a Curie zostaBy uroczy[cie przeniesione pod kopuB paryskiego Panteonu. </p><p>Mieszkajc we Francji Maria SkBodowska-Curie nie zerwaBa kontaktów z krajem. Czsto przyje|d|aBa do Polski, wygBaszaBa odczyty, publikowaBa w polskich czasopismach naukowych. Przez jej parysk pracowni przewinBo si wielu Polaków, którzy pózniej w kraju kontynuowali badania jdrowe.</p><p> Swoje naukowe zainteresowania Maria przekazaBa starszej córce Irene Joliot-Curie, która w 1935 roku - wraz z m|em Frederikiem - równie| otrzymaBa Nagrod Nobla za odkrycie sztucznej promieniotwórczo[ci.</p><p> Po [mierci Marii SkBodowskiej-Curie w 1934 r. Albert Einstein w jednym z esejów napisaB, |e  byBa jedynym niezepsutym przez sBaw czBowiekiem spo[ród tych, których przyszBo mu pozna .</p><p> <img src="miniatury/image021.jpg" align=left vspace=10 hspace=10 alt="Dyplom Nagrody Nobla z 1911 roku">W 2009 roku brytyjski magazyn  New Scientist uznaB Mari SkBodowsk-Curie za najwiksz kobiet naukowca wszechczasów. W przeprowadzonej przez pismo ankiecie wziBo udziaB 800 osobisto[ci z midzynarodowego [wiata nauki. Polska uczona zdobyBa ponad 25% gBosów, wyprzedzajc m.in. Rosalind Franklin, wspóBodkrywczyni podwójnej helisy DNA.</p><p> W setn rocznic przyznania polskiej uczonej nagrody Nobla z chemii rok 2011 ogBoszony zostaB Rokiem Marii SkBodowskiej-Curie. Uroczysta inauguracja Roku odbyBa si 29 stycznia 2011 roku w paryskiej Sorbonie. Wzili w niej udziaB prezydent Francji Nicolas Sarkozy oraz w imieniu prezydenta RP, BronisBawa Komorowskiego, jego maB|onka Anna. W uroczysto[ciach na sBynnej paryskiej uczelni uczestniczyli liczni przedstawiciele [wiata naukowego. Pani prezydentowa Anna Komorowska podkre[liBa, |e obchody tej rocznicy s  wspólnym [witem Polski i Francji , gdy| Maria SkBodowska-Curie,  córka narodu polskiego znalazBa swoj drug ojczyzn we Francji . Anna Komorowska wskazaBa, |e SkBodowska-Curie musiaBa na swojej drodze naukowej pokonywa bardzo wiele przeszkód, poniewa| w jej epoce kobiety byBy dyskryminowane.  I cho od tego czasu minB wiek, wci| jeszcze wiele kobiet na [wiecie nie mo|e rozwija swoich talentów, ma utrudniony dostp do edukacji i rynku pracy. Dlatego posta wielkiej uczonej pozostaje wzorem przeBamywania barier i wyrównywania szans - powiedziaBa maB|onka polskiego prezydenta. Zabierajc gBos w auli Sorbony, minister Mitterrand zaznaczyB, |e polska noblistka byBa  kobiet-Europejk , która uciele[nia  wzorcowe losy francusko-polskie . ZaznaczyB, |e znajduje si ona do dzi[ - jako jedna z nielicznych kobiet - w czoBówce wszystkich rankingów spoBecznych na najwybitniejszych Francuzów dwudziestego wieku. WedBug Mitterranda, SkBodowska-Curie byBa nie tylko wielk uczon, ale te|  kobiet waleczn , zaanga|owan spoBecznie, która staraBa si, aby jej wiedza naukowa sBu|yBa zawsze ludziom, np. ofiarom I wojny [wiatowej.</p><p>Podczas ceremonii na Sorbonie wrczono francuskie odznaczenia naukowe dwojgu wnukom Marii SkBodowskiej-Curie: fizyczce Helene Langevin-Joliot i biologowi Pierre Joliot. Zaraz po uroczysto[ci na sBynnej uczelni Anna Komorowska w towarzystwie ambasadora RP we Francji Tomasza OrBowskiego zBo|yBa kwiaty na grobie Marii SkBodowskiej-Curie i Pierre'a Curie w paryskim Panteonie. </p><p> Patronat nad tegorocznymi uroczysto[ciami Roku Marii SkBodowskiej-Curie objli prezydenci Francji i Polski. Zbiegaj si one z ogBoszonym przez ONZ Midzynarodowym Rokiem Chemii. Obchody w Polsce i Francji oficjalnie zakoDczy uroczysto[ w warszawskim Zamku Królewskim, która odbdzie si 25 listopada.</p><p>Opracowanie: mgr Alina Piwowarczyk</p><center><a href="http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Plik:1911_Solvay_conference.jpg&filetimestamp=20050717014712"><img src="miniatury/image022.jpg" border=0 vspace=10 alt="Maria SkBodowska-Curie w[ród najwikszych uczonych pocztku XX wieku podczas I konferencji Solvayowskiej w Brukseli w 1911 r. (m.in. Wien, Einstein, de Broglie, Nernst, Planck, Poincaré, Rutherford)"><br><a href="#Start">POWRÓT</a></center></td></tr></table> </body> </html>